30/09/2026/ ΑΠ 2318
ΠΡΟΣ:
Τον Περιφερειάρχη Κρήτης κ. Σταύρο Αρναουτάκη
ΘΕΜΑ: Αίτημα θέσπισης πλαισίου ωραρίου και εκ περιτροπής λειτουργίας των πρατηρίων υγρών καυσίμων στην Π.Ε. Ηρακλείου
Αξιότιμε κ. Περιφερειάρχη,
Ο Σύνδεσμος Πωλητών Πετρελαιοειδών Ηρακλείου (Σ.Π.Π.Η.), εκπροσωπώντας τις επιχειρήσεις και τους επαγγελματίες του κλάδου των πρατηρίων υγρών καυσίμων στην Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου, απευθύνεται σε εσάς προκειμένου να ζητήσει τη συνδρομή και την παρέμβαση της Περιφέρειας Κρήτης για την οργάνωση ενός σύγχρονου, λειτουργικού και δίκαιου πλαισίου ωραρίου λειτουργίας των πρατηρίων καυσίμων, με εξαίρεση τα πρατήρια που βρίσκονται επί της Εθνικής Οδού.
Το αίτημά μας δεν έχει ως στόχο τον περιορισμό της εξυπηρέτησης του καταναλωτικού κοινού. Αντιθέτως, βασική μας επιδίωξη είναι η δημιουργία ενός συστήματος που θα διασφαλίζει ταυτόχρονα την απρόσκοπτη και επαρκή εξυπηρέτηση των πολιτών, την ισότιμη αντιμετώπιση όλων των πρατηρίων, την προστασία των εργαζομένων, τη δυνατότητα νόμιμης και ορθής εφαρμογής της εργατικής νομοθεσίας, και τη βιωσιμότητα των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων του κλάδου.
1. Η πραγματικότητα της αγοράς εργασίας έχει αλλάξει
Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα τα πρατήρια καυσίμων είναι η δυσκολία εξεύρεσης και διατήρησης κατάλληλου προσωπικού.
Η λειτουργία ενός πρατηρίου επί πολλές ώρες ημερησίως, επτά ημέρες την εβδομάδα, δημιουργεί αυξημένες ανάγκες στελέχωσης. Για να λειτουργήσει νόμιμα ένα πρατήριο με διευρυμένο ή συνεχές ωράριο δεν απαιτείται ένας εργαζόμενος, αλλά πολλαπλές βάρδιες και προσωπικό που να μπορεί να καλύπτει ρεπό, άδειες, ασθένειες και απρόβλεπτες απουσίες.
Η πραγματικότητα είναι ότι πολλές επιχειρήσεις αδυνατούν πλέον να εξασφαλίσουν το απαιτούμενο ανθρώπινο δυναμικό για να υποστηρίξουν ένα ωράριο λειτουργίας που σε αρκετές περιπτώσεις προσεγγίζει ή υπερβαίνει τις 16 ή και 24 ώρες ημερησίως.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα ο ίδιος ο πρατηριούχος να καλείται να καλύψει τα κενά, με συνέπεια να εργάζεται επί της ουσίας 365 ημέρες τον χρόνο, πολλές φορές από πολύ νωρίς το πρωί έως αργά τη νύχτα.
2. Η εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας καθιστά αναγκαία την ορθολογική οργάνωση του ωραρίου
Η εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας αποτελεί σημαντική εξέλιξη για την προστασία των εργαζομένων και τη διασφάλιση της νομιμότητας στην αγορά εργασίας.
Η ίδια η Πολιτεία επισημαίνει ότι μέσω της Ψηφιακής Κάρτας καταγράφεται σε πραγματικό χρόνο ο χρόνος εργασίας και διακρίνονται οι ώρες κανονικής εργασίας, υπερεργασίας και υπερωρίας.
Ωστόσο, η πραγματική λειτουργία ενός πρατηρίου παρουσιάζει ιδιαιτερότητες.Οι συνεχείς βάρδιες, οι αλλαγές προσωπικού, τα έκτακτα κενά, οι άδειες και οι ασθένειες, σε συνδυασμό με τη μεγάλη διάρκεια λειτουργίας, καθιστούν εξαιρετικά δύσκολη την καθημερινή διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού.
Το πρόβλημα δεν αφορά την πρόθεση των επιχειρήσεων να συμμορφωθούν με τη νομοθεσία. Αφορά την πρακτική δυνατότητα οργάνωσης της λειτουργίας με τρόπο που να προστατεύει ταυτόχρονα τον εργαζόμενο και την επιχείρηση.
Η θέσπιση ενός σαφούς και προβλέψιμου ωραρίου θα αποτελούσε ουσιαστικό εργαλείο για την ορθή εφαρμογή της εργατικής νομοθεσίας και της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας.
3. Η εκρηκτική αύξηση του λειτουργικού κόστους
Παράλληλα, τα πρατήρια καυσίμων αντιμετωπίζουν σημαντική αύξηση του συνολικού λειτουργικού κόστους.
Το κόστος μισθοδοσίας, ενέργειας, ασφαλίσεων, συντήρησης εξοπλισμού, τεχνικής υποστήριξης, φορολογικών και λογιστικών υποχρεώσεων και γενικότερα της λειτουργίας μιας σύγχρονης επιχείρησης έχει αυξηθεί σημαντικά.
Το αποτέλεσμα είναι μια ιδιαίτερα δύσκολη εξίσωση για τον πρατηριούχο:
αυξημένο κόστος λειτουργίας + αυξημένο κόστος εργασίας + υψηλές τιμές καυσίμων + περιορισμένη κατανάλωση = σημαντική πίεση στη βιωσιμότητα της επιχείρησης.
Η λειτουργία για πολλές επιπλέον ώρες, όταν η ζήτηση κατά τις συγκεκριμένες ώρες είναι περιορισμένη, δεν δημιουργεί κατ’ ανάγκη αντίστοιχο οικονομικό όφελος. Αντίθετα, αυξάνει σημαντικά το κόστος λειτουργίας.
4. Η βιωσιμότητα του πρατηριούχου αποτελεί προϋπόθεση για τη διασφάλιση της εξυπηρέτησης του καταναλωτή
Θα πρέπει να αναγνωριστεί ότι πίσω από κάθε πρατήριο υπάρχει ένας επαγγελματίας, μία οικογένεια και μία μικρή ή μεσαία επιχείρηση. Ο πρατηριούχος δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως επιχείρηση που οφείλει να λειτουργεί αδιάκοπα, ανεξάρτητα από το οικονομικό και ανθρώπινο κόστος.
Η απαίτηση για συνεχή λειτουργία δημιουργεί στην πράξη συνθήκες όπου ο ιδιοκτήτης καλείται να καλύπτει προσωπικά τις ώρες που δεν μπορεί να καλύψει το προσωπικό. Αυτό δεν αποτελεί βιώσιμο μοντέλο λειτουργίας.
Η θέσπιση ενός λογικού και προβλέψιμου πλαισίου λειτουργίας θα δώσει τη δυνατότητα:
-καλύτερου προγραμματισμού του προσωπικού,
-τήρησης των προβλεπόμενων ωραρίων και αναπαύσεων,
-ουσιαστικής εφαρμογής της Ψηφιακής Κάρτας,
-περιορισμού της υπερεργασίας και των έκτακτων υπερωριών,
-καλύτερου οικογενειακού προγραμματισμού των εργαζομένων και των επιχειρηματιών,
-και μείωσης του λειτουργικού κόστους.
5. Το ισχύον θεσμικό πλαίσιο ήδη προβλέπει τη δυνατότητα παρέμβασης της Περιφέρειας
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι ο νομοθέτης έχει ήδη αναγνωρίσει την ανάγκη οργάνωσης της λειτουργίας των πρατηρίων.
Με το άρθρο 37 του ν. 4062/2012, το οποίο αντικατέστησε το άρθρο 22 του ν. 3054/2002, το ωράριο λειτουργίας των πρατηρίων είναι καταρχήν ελεύθερο, αλλά προβλέπεται η δυνατότητα του οικείου Περιφερειάρχη να καταρτίζει πίνακες εκ περιτροπής υποχρεωτικής λειτουργίας πρατηρίων κατά τις νυχτερινές ώρες, τις Κυριακές και τις αργίες, με στόχο την εξασφάλιση της πληθυσμιακής κάλυψης.
Επιπλέον, η ίδια διάταξη προβλέπει ότι οι σχετικές αποφάσεις εκδίδονται κατόπιν γνώμης των αντιπροσωπευτικών τοπικών ενώσεων πρατηριούχων.
Συνεπώς, θεωρούμε ότι υπάρχει το θεσμικό έρεισμα για έναν διάλογο μεταξύ Περιφέρειας και εκπροσώπων του κλάδου, ώστε να διαμορφωθεί ένα πλαίσιο που να ανταποκρίνεται στις σημερινές ανάγκες της Π.Ε. Ηρακλείου. Μάλιστα, αντίστοιχες αποφάσεις εκ περιτροπής λειτουργίας συνεχίζουν να εκδίδονται και σήμερα από Περιφέρειες της χώρας, με σκοπό την πληθυσμιακή κάλυψη και την εξυπηρέτηση του καταναλωτικού κοινού.
6. Πρότασή μας: οργανωμένη εκ περιτροπής λειτουργία με πλήρη κάλυψη του καταναλωτή
Για τους παραπάνω λόγους, ο Σ.Π.Π.Η. προτείνει την έναρξη άμεσου διαλόγου με την Περιφέρεια Κρήτης για τη διαμόρφωση προγράμματος οργανωμένης εκ περιτροπής λειτουργίας των πρατηρίων υγρών καυσίμων στην Π.Ε. Ηρακλείου.
Η πρότασή μας θα μπορούσε να βασίζεται στις εξής αρχές:
-Επαρκής γεωγραφική και πληθυσμιακή κάλυψη της Π.Ε. Ηρακλείου σε κάθε χρονική ζώνη.
-Εκ περιτροπής συμμετοχή των πρατηρίων, ώστε το βάρος της νυχτερινής, κυριακάτικης και εορταστικής λειτουργίας να μην επιβαρύνει συνεχώς τις ίδιες επιχειρήσεις.
-Διαφάνεια και ισονομία, με προκαθορισμένο και δημοσιοποιημένο πρόγραμμα.
-Αξιοποίηση των πρατηρίων που διαθέτουν αυτόματους πωλητές, όπου αυτό είναι εφικτό και σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.
-Διαφοροποίηση μεταξύ αστικών, τουριστικών και απομακρυσμένων περιοχών, ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι πραγματικές ανάγκες κάθε περιοχής.
-Ειδική μέριμνα για περιόδους αυξημένης τουριστικής κίνησης, όπου οι ανάγκες εξυπηρέτησης του κοινού είναι αντικειμενικά μεγαλύτερες.
-Επανεξέταση του προγράμματος σε τακτά χρονικά διαστήματα, με βάση τα πραγματικά δεδομένα κατανάλωσης και τις ανάγκες των πολιτών.
Με αυτόν τον τρόπο δεν ζητούμε να στερηθεί ο καταναλωτής την πρόσβαση στα καύσιμα. Ζητούμε το αντίθετο:
Να διασφαλιστεί ότι κάθε πολίτης θα μπορεί να εξυπηρετείται, χωρίς όμως να απαιτείται από το σύνολο των πρατηρίων να λειτουργούν ταυτόχρονα και αδιάκοπα, ανεξάρτητα από τη ζήτηση και το πραγματικό κόστος λειτουργίας.
7. Ισονομία μεταξύ των επιχειρήσεων
Θεωρούμε ιδιαίτερα σημαντικό οποιαδήποτε ρύθμιση να εφαρμόζεται με τρόπο που να διασφαλίζει την ισονομία μεταξύ των πρατηρίων.
Δεν μπορεί ένα μέρος της αγοράς να επωμίζεται διαρκώς το κόστος της νυχτερινής και εορταστικής λειτουργίας, ενώ άλλα πρατήρια να λειτουργούν χωρίς αντίστοιχη υποχρέωση.
Η εκ περιτροπής λειτουργία, με σαφείς κανόνες και αντικειμενικά κριτήρια, αποτελεί κατά την άποψή μας τον πλέον διαφανή τρόπο κατανομής της υποχρέωσης.
Παράλληλα, η ύπαρξη συγκεκριμένου προγράμματος θα επιτρέψει στις επιχειρήσεις να οργανώνουν εγκαίρως το προσωπικό τους και να συμμορφώνονται ουσιαστικά με το εργατικό πλαίσιο.
8. Το αίτημά μας
Για όλους τους παραπάνω λόγους, ζητούμε από την Περιφέρεια Κρήτης και προσωπικά από εσάς να εξετάσετε θετικά το αίτημά μας και να συγκαλέσετε άμεσα συνάντηση εργασίας με τον Σ.Π.Π.Η., προκειμένου να εξεταστεί από κοινού η διαμόρφωση ενός σύγχρονου πλαισίου ωραρίου λειτουργίας των πρατηρίων της Π.Ε. Ηρακλείου.
Είμαστε στη διάθεσή σας για να καταθέσουμε:
-συγκεκριμένη πρόταση ωραρίου,
-στοιχεία σχετικά με τη λειτουργία των πρατηρίων,
-στοιχεία για την κατανομή τους ανά περιοχή,
-στοιχεία σχετικά με την απασχόληση και τη στελέχωση,
-καθώς και πρόταση για πρόγραμμα εκ περιτροπής λειτουργίας που θα εξασφαλίζει την απαιτούμενη κάλυψη του καταναλωτικού κοινού.
Πιστεύουμε ότι η λύση δεν μπορεί να είναι ούτε η ανεξέλεγκτη και διαρκής διεύρυνση του ωραρίου ούτε η ελλιπής εξυπηρέτηση των πολιτών.
Η λύση βρίσκεται σε ένα ορθολογικό, ισότιμο, προβλέψιμο και εφαρμόσιμο πλαίσιο λειτουργίας, το οποίο θα προστατεύει τον καταναλωτή, τον εργαζόμενο και ταυτόχρονα θα επιτρέπει στον πρατηριούχο να συνεχίσει να λειτουργεί την επιχείρησή του με όρους βιωσιμότητας.
Με γνώμονα την καλή συνεργασία που πρέπει να υπάρχει μεταξύ της Περιφέρειας και των επαγγελματικών φορέων, ευελπιστούμε στην άμεση ανταπόκρισή σας και στη θετική εξέταση του αιτήματός μας.
Για το Διοικητικό Συμβούλιο
του Συνδέσμου Πωλητών Πετρελαιοειδών Ηρακλείου (Σ.Π.Π.Η.)
Ο Πρόεδρος Ο Γενικός Γραμματέας
Μαυράκης Ιωάννης Ρουσσάκης Χριστόδουλος